PPDA nedir? Pres yoğunluğunu ölçen istatistik nasıl hesaplanır?

☕ 8 dk okuma

PPDA nedir sorusunun cevabı, İngilizce “passes per defensive action” ifadesinde saklıdır. Türkçeye “savunma aksiyonu başına izin verilen pas” olarak çevrilebilecek bu istatistik, bir takımın rakibe ne kadar yoğun pres yaptığını ölçer. Bir takım rakibine ne kadar az pas yapma fırsatı tanıyorsa, presi o kadar yoğundur. Bu rehberde PPDA’nın nasıl hesaplandığını, nasıl okunduğunu ve hangi durumlarda yanıltıcı olabileceğini anlatıyoruz.

Kısaca

  • PPDA, rakibin yaptığı pas sayısının, takımın savunma aksiyonu sayısına bölünmesiyle bulunur.
  • Hesaplama genellikle sahanın rakip yarısına yakın belirli bir bölgesiyle sınırlıdır.
  • Düşük PPDA yoğun pres, yüksek PPDA ise pasif savunma anlamına gelir.
  • Tek başına değil, diğer pres ve savunma metrikleriyle birlikte okunmalıdır.

PPDA nasıl hesaplanır?

PPDA’nın temel formülü basittir: Rakibin belirli bir bölgede yaptığı pas sayısı, savunma yapan takımın aynı bölgedeki savunma aksiyonlarının sayısına bölünür. Savunma aksiyonları genellikle top kapma (tackle), pas arası (interception), ikili mücadele ve faulleri kapsar.

Hesaplamada sahanın tamamı değil, presin yapıldığı bölge dikkate alınır. Yaygın yöntemlerde, savunma yapan takımın kendi kalesine yakın bölgesi hesaplamanın dışında tutulur. Böylece istatistik, takımın kendi ceza sahası önündeki savunmasını değil, rakibin oyun kurma aşamasında yaptığı baskıyı ölçer. Bölge tanımı veri sağlayıcısına göre küçük farklılıklar gösterebilir.

Basit bir örnek

Bir maçta rakip takımın, hesaplamaya dahil edilen bölgede 300 pas yaptığını, sizin takımınızın da aynı bölgede 30 savunma aksiyonu gerçekleştirdiğini düşünelim. Bu durumda PPDA değeri 300/30 = 10 olur. Yani takımınız, ortalama her 10 pasta bir savunma aksiyonu yapmıştır.

OKU  Ofsayt kuralı nedir? Futbolun en çok tartışılan kuralı 5 maddede
PPDA aralığı Yorum
Düşük (örn. 6-9) Çok yoğun ve agresif pres
Orta (örn. 10-13) Dengeli pres
Yüksek (örn. 14 ve üzeri) Pasif, geride bekleyen savunma

Not: Aralıklar örnek amaçlıdır; ligden lige ve veri sağlayıcısına göre değişebilir.

Düşük PPDA ne anlama gelir?

Düşük PPDA değeri, takımın rakibe pas yapma zamanı tanımadığını gösterir. Bu takımlar genellikle top kaybedildiği anda yoğun pres yapar ve rakibi kendi yarı sahasında boğmaya çalışır. Yüksek pres yapan takımların en belirgin istatistiksel özelliği budur. Bu oyun anlayışını gegenpressing nedir ve futbolda pres türleri yazılarımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Ancak düşük PPDA her zaman iyi sonuç anlamına gelmez. Yoğun pres fiziksel olarak çok yorucudur ve iyi organize edilmezse rakibin presi kırdığı anlarda arkada büyük boşluklar bırakabilir.

Maç sırasında top için mücadele eden futbolcular
Maç sırasında top için mücadele eden futbolcular · Fotoğraf: joshjdss / Flickr, CC BY 2.0

Yüksek PPDA ne anlama gelir?

Yüksek PPDA değeri, takımın rakibe topu rahatça dolaştırma izni verdiğini gösterir. Bu her zaman kötü bir şey değildir; bazı takımlar bilinçli olarak geride bekler, kompakt bir blok kurar ve kontra atak fırsatı kollar. Bu yaklaşımı alçak blok savunma ve kontra atak nedir yazılarımızda inceledik.

Yani PPDA, bir takımın savunma stratejisini anlamaya yardımcı olan bir göstergedir; “iyi” ya da “kötü” savunmayı tek başına ölçmez.

PPDA’yı etkileyen faktörler

  • Skor durumu: Önde olan takımlar genellikle daha geride savunur ve PPDA değerleri yükselir.
  • Rakibin kalitesi: Pres kırma becerisi yüksek rakiplere karşı yapılan pres daha az etkili olur.
  • Maç takvimi: Yoğun maç dönemlerinde takımlar enerji tasarrufu için pres yoğunluğunu azaltabilir.
  • Hakem anlayışı: Faullerin savunma aksiyonu sayılması, düdüğün sık çalındığı maçlarda PPDA’yı etkileyebilir.
  • Oyun alanı ve hava koşulları: Ağır zeminler ve sıcak hava pres yoğunluğunu düşürebilir.

PPDA’nın sınırları

PPDA, presin “niceliğini” ölçer ama “kalitesini” ölçmez. Bir takım çok sayıda savunma aksiyonu yapabilir, ancak bu aksiyonların ne kadarının top kazanmayla sonuçlandığını PPDA göstermez. Ayrıca rakibin uzun toplarla presi atlattığı durumlarda pas sayısı düşük olduğu için PPDA yanıltıcı şekilde düşük çıkabilir.

OKU  Voleybol sahası ölçüleri ve file yüksekliği: Kadın, erkek ve genç kategoriler

Bu nedenle analistler PPDA’yı tek başına kullanmaz. Pres sonrası top kazanma sayısı, rakip yarı sahada kazanılan toplar ve presin ardından üretilen şutlar gibi metriklerle birlikte değerlendirir. Topa sahip olma istatistiğinin nasıl yorumlanacağını topa sahip olma oranı yazımızda anlattık.

PPDA’yı tamamlayan metrikler

  • Yüksek top kazanma: Rakip yarı sahada kazanılan top sayısı, presin etkinliğini gösterir.
  • Pres sonrası şutlar: Presle kazanılan toplardan kaç şut üretildiğini ölçer.
  • Savunma çizgisi yüksekliği: Takımın savunma hattının ortalama konumu, presin ne kadar önde yapıldığını gösterir.
  • Rakibin pas başarısı: Pres altında rakibin pas isabet oranının ne kadar düştüğünü gösterir. Pas isabetini pas isabeti istatistiği yazımızda ele aldık.

PPDA nasıl kullanılır?

Teknik ekipler PPDA’yı hem kendi takımlarını hem de rakiplerini analiz etmek için kullanır. Bir rakibin sezon boyunca düşük PPDA değerine sahip olması, o takıma karşı oyun kurmanın zor olacağını ve presi kırmak için özel bir plan gerektiğini gösterir. Kendi takımı için ise PPDA, antrenörün istediği pres yoğunluğunun sahaya yansıyıp yansımadığını ölçmeye yarar.

Taraftarlar ve analistler için PPDA, takımların oyun kimliğini karşılaştırmanın kolay bir yoludur. Ligdeki takımları PPDA değerlerine göre sıraladığınızda, hangi takımların önde baskı yaptığını, hangilerinin geride beklediğini hızlıca görebilirsiniz.

PPDA’nın ortaya çıkışı

PPDA, futbol analitiğinin yaygınlaştığı dönemde pres gibi soyut bir kavramı sayısal olarak ifade etme ihtiyacından doğdu. Antrenörler ve taraftarlar bir takımın “çok pres yaptığını” gözlemleyebiliyordu, ancak bunu farklı takımlar arasında karşılaştırmanın bir yolu yoktu. PPDA, basit bir oranla bu karşılaştırmayı mümkün kıldı ve kısa sürede veri analizinin standart metriklerinden biri hâline geldi.

Bugün pek çok veri platformu PPDA’yı maç ve sezon bazında yayınlıyor. Daha gelişmiş modeller ise presin yapıldığı bölgeyi, presin ardından topun nereye gittiğini ve pres altında rakibin hangi kararları verdiğini de hesaba katarak daha ayrıntılı ölçümler sunuyor. Yine de PPDA, sadeliği sayesinde pres yoğunluğunu anlatmanın en kolay yolu olmayı sürdürüyor.

OKU  Scouting raporu nasıl yazılır? Oyuncu değerlendirmesinde kullanılan yapı ve kriterler

Bir takımın PPDA değerini sezon boyunca takip etmek de anlamlı bilgiler verir. Sezonun başında düşük olan PPDA değerinin ilerleyen haftalarda yükselmesi, yorgunluğun ya da antrenörün taktik tercihinin değiştiğinin işareti olabilir. Teknik direktör değişikliği sonrası PPDA değerinde yaşanan ani düşüş ise yeni antrenörün daha agresif bir pres anlayışı getirdiğini gösterir. Bu tür trendler, tek maçlık değerlerden çok daha güvenilir sonuçlar sunar.

Pas kalitesini ölçen bir başka metrik olan xA (beklenen asist) de oyun kurucuların katkısını anlamak için kullanılır.

Oyuncuların baskı yaptığı bölgeleri görmek için ısı haritası verilerine de bakılabilir.

Sonuç

PPDA, rakibin yaptığı pas sayısının savunma aksiyonlarına bölünmesiyle hesaplanan ve pres yoğunluğunu ölçen bir istatistiktir. Düşük değer yoğun presi, yüksek değer ise geride bekleyen savunmayı gösterir. Ancak PPDA presin kalitesini değil niceliğini ölçtüğü için diğer metriklerle birlikte okunmalıdır. Futbol verilerinin genel olarak nasıl yorumlanacağını futbol istatistikleri nasıl okunur yazımızda bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

PPDA nedir?

PPDA (passes per defensive action), rakibin belirli bir bölgede yaptığı pas sayısının, savunma yapan takımın aynı bölgedeki savunma aksiyonlarına bölünmesiyle hesaplanan pres yoğunluğu istatistiğidir.

Düşük PPDA iyi mi?

Düşük PPDA yoğun pres yapıldığını gösterir. Bu bir strateji tercihidir; tek başına iyi ya da kötü savunma anlamına gelmez.

PPDA'da hangi aksiyonlar sayılır?

Genellikle top kapma, pas arası, ikili mücadele ve fauller savunma aksiyonu olarak sayılır. Tanımlar veri sağlayıcısına göre küçük farklılıklar gösterebilir.

PPDA neden yanıltıcı olabilir?

Presin kalitesini ölçmez ve rakibin uzun toplarla oynadığı maçlarda düşük pas sayısı nedeniyle yanıltıcı sonuç verebilir.

Kaynak: Veri sağlayıcılarının metodoloji açıklamaları ve analiz literatürü

✓ Son Dakika Spor Haber Yayın İlkeleri
Bu içerik, Son Dakika Spor Haber Yayın İlkeleri doğrultusunda kaynakları kontrol edilerek yayımlanmıştır. Hata bildirimi için: arto@we24.com.tr
Ayşe Erkılınç
Ayşe Erkılınç
Maç verileri ve istatistiklerle oyunun hikâyesini anlatıyor.

İlgili Yazılar

YORUM YAPIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Adınızı buraya yazın

Son Yazılar